สัตว์จำพวกนี้เรียกรวมๆว่า Pteropods แปลได้ว่าสัตว์ที่มีเท้าเป็นปีก จัดอยู่ใน superfamily Cavolinioidea ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นพวก sea butterflies บางทีก็เรียกว่า flapping snails (หอยทากกระพือปีก) เป็นทากที่ท่องทะเล (pelagic marine gastropods) กระพือปีก ลอยไปตามกระแสน้ำ

ขอแวะทำความเข้าใจเรื่องชื่อวิทยาศาสตร์กันนิดนึง จะได้อ่านต่อได้สนุกขึ้น (ที่เขียนก็เพื่อให้ตัวเองเข้าใจมากขึ้นด้วย 555) สำหรับคนที่เข้าใจอยู่แล้วกรุณาข้ามไป 3 ย่อหน้า

ทางวิทยาศาสตร์เค้ามีการจำแนกสิ่งมีชีวิต เพื่อให้เข้าใจว่าแต่ละพันธุ์สืบสายมาทางไหน เป็นญาติกับอะไร จะได้เรียกชื่อคุยกันได้ถูกประเภท เชื่อมเกี่ยวเนื่องกันเป็นโครงสร้างขนาดใหญ่ ในสมัยเด็กๆ เค้าแยกเป็นแค่อาณาจักรสัตว์กับอาณาจักรพืช แต่ปัจจุบันเค้าแยกเป็น 5-6 Kingdom ไปซะแล้ว ขอเริ่มต้นที่อาณาจักรสัตว์ (Animalia Kingdom) เลยละกันเพื่อความสะดวก

ใต้ร่มของอาณาจักรสัตว์แยกออกเป็นสายต่างๆ เรียก Phylum แล้วก็แยกย่อยออกเป็นกลุ่มย่อยๆ อีกเรียก Class แล้วก็ย่อยลงไปอีกเรียก Order แล้วก็ย่อยเป็น Family และ Genus และ Species ตามลำดับ ดูรูปประกอบน่าจะเข้าใจง่ายขึ้น

ขอขอบคุณภาพประกอบจาก wikipedia ค่ะ

เวลาที่เราเห็นชื่อวิทยาศาสตร์ใดๆ ของสิ่งมีชีวิต โดยทั่วไปแล้ว ก็มักจะเป็นชื่อของ Genus และ Species ตามลำดับ โดยที่ตัว Genus จะใส่ตัวพิมพ์ใหญ่ขึ้นต้น ส่วนชื่อ Species เป็นตัวอักษรเล็กทั้งหมด แต่อันนี้เป็นเพียงการแยกแบบหลักๆ แต่ความซับซ้อนของโลกเรามันไม่จบแค่นั้น บางที ก็ต้องมีการใส่ sub หรือ super เพื่อแยกละเอียดอีกด้วย เช่น superfamily, subfamily เป็นต้น

เอาล่ะกลับเข้าเรื่องของเรา Cavolinia uncinata ตามสมมติฐานของคุณ Sunphol เจ้าตัวนี้น่าจะอยู่ใน superfamily Cavolinioidea นี่แหละ แต่ไม่รู้จริงๆ ว่าเป็นตัวไหนใน superfamily นี้ ถ้าไล่ดูความเกี่ยวเนื่องของสายพันธ์ตามที่ list ไว้ใน wikipedia ดังนี้

Phylum: Mollusca (แปลง่ายๆ ว่าญาติหอย)
Class: Gastropoda (แปลง่ายๆ ว่าญาติทาก)
Superfamily: Cavolinioidea

จะพบว่ามันเป็นญาติกับ Clione อย่างที่เคยเดาไว้ตอนต้น แต่ว่าเป็นญาติห่างมากๆ เพราะเป็นคนละ Family กันซะด้วยซ้ำ (น้องเน่ของเราเป็น Family Cionidae)

ลองเอาชื่อไป google เป็นภาพออกมาได้ของที่คล้ายกันหลายตัว บางอันก็เป็นวีดีโอ แถมยังมีบางเวปขายเปลือกของเจ้านี่อีกด้วย ราคาชิ้นจิ๋วๆ ชิ้นละ 2-3 USD กันทีเดียว o__O

ดูเหมือนว่าภาพและวีดีโอตัวที่หน้าตาเหมือนกันจะมาจากเวปญี่ปุ่นเป็นส่วนใหญ่ ชื่อ common name ของที่ญี่ปุ่นเค้าเรียกเจ้าพวกนี้ว่า kuriirokamegai

และเนื่องจากความรู้ทางชีววิทยามีแค่หางอื่ง จึงจะขอจบดื้อๆ แค่ตรงนี้ ถ้าใครสามารถอ่านตาม link reference ที่ให้ไว้เข้าใจ และอธิบายเพิ่มเติมได้ ขอรบกวนช่วยมาแปะเพิ่มให้ด้วยนะคะ

สุดท้ายนี้ต้องขอบคุณ คุณ Sunphol อีกที ที่ชี้ช่องทางให้ search ได้ ^^

เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ที่ผ่านมา ที่ Richelieu Rock เฉพาะ dive แรก dive เช้า dive เดียว ที่ได้เห็นเจ้าพวกนี้ เห็นตอนทำ safety stop ที่ระยะ 6-3 เมตร ก่อนจะขึ้นผิวน้ำ ไม่ได้เห็นเฉพาะเรา แต่เห็นกันครบทุกกลุ่ม บางคนก็เดาว่าน่าจะเป็นลูกหอย บางคนก็เดาว่าเป็นแพลงตอน บางคนก็เดาว่าเป็นลูกปลาหมึก แต่เราว่ามันน่าจะเป็นจำพวก Sea Slug ญาติน้องเน่

มันไม่ได้มาแค่ตัวสองตัว แต่มากันเป็นฝูงเต็มพื้นที่ วิธีการขยับปีกว่ายน้ำ เหมือนกันกับน้องเน่ที่เคยเห็นใน aquarium แถมยังมีของที่ดูเหมือนจะเป็นเปลือกอยู่ภายใน ดูจะคล้ายพวก Sea Slug ต่างกันก็ตรงเจ้าตัวนี้ไม่มีเขาแหลมๆ แล้วก็มีหางยาวๆ สองเส้น

ก็ได้แต่เดา…

พยายามถ่ายวีดีโอมาให้ดู แต่มันช่างยากเย็นซะเหลือเกิน เพราะตัวเล็กจิ๋ว อยู่กลางน้ำอีกด้วย ใครรู้บ้างว่าเจ้านี่มันคือตัวอะไร ช่วยมาให้ความรู้กันหน่อยนะคะ

edit: ได้ข้อมูลเพิ่มเติมแล้ว ตามไปอ่าน ที่นี่

ดำน้ำช่วง low season หนนี้ สิ่งที่สังเกตุเห็นชัด คือ ปลาฝูงๆ เยอะมาก! ตั้งแต่ Snapper, Rainbow Runner, Jack บางทีก็โผล่มาเป็นฝูงๆ ให้ตื่นเต้น บางทีก็มาไล่กินลูกปลาเล็ก ที่หินแดง เย็นแรกที่เราทำ sunset dive กัน ไปเจอmoment นี้ที่ลูกปลาเล็กๆ กำลังโดนไล่กิน ตอนถ่ายอยู่ บัดดี้คู่ตัว บอกว่า แทบมองไม่เห็นตัวเราด้วยซ้ำ เพราะโดนฝูงปลาคลุมเกือบมิด

ลองดูวีดีโอว่า moment นี้สนุกอย่างที่เราคิดมั้ย.. ^^

ปล. วีดีโอสี original จากกล้องเลยนะ ไม่ได้ดัดแปลง แก้สีใดๆ สำหรับวีดีโอแล้วดูเหมือน sunset dive จะให้สี ambient ที่สวยกว่า night dive ซะอีก

นี่เป็นวีดีโอที่ตัดมาเล่นๆ เพื่อบอกว่ามัน work!!!! ^^

ปล. ขวดนี้มีขายในเมืองไทยนะ หาซื้อง่ายๆ ราคาไม่แพงมาก ตาม link ของร้าน Thailand Outdoor ไปได้เลย

ลักษณะคร่าวๆ ของโลซินคือ กองหิน ที่มีก้อนที่โผล่น้ำขึ้นมาหนึ่งก้อน มีประภาคารไว้เตือนเรือว่าเป็นแนวน้ำตื้น แต่ว่าน้ำตื้นของการเดินเรือก็ถือว่าลึกสำหรับนักดำน้ำเราอยู่ดี กองหินนี้ความลึกเฉลี่ยของการดำอยู่ที่ 22-25 เมตร เวลาลงบางด้านของกองหิน ก็ไม่มีจุดตื้นให้ทยอยหนีเพื่อเพิ่มเวลาซักเท่าไหร่ แถมยังเดินทางยากลำบาก ต้องฝ่าฟันการเดินเรือไปประมาณ 10 ชั่วโมงจากฝั่ง แล้วพอไปถึงแล้ว ถ้าเกิดมีคลื่นลมแรงก็ไม่มีจุดที่จะให้หลบลมได้อีก ต้องนั่งโยกทนกันไป ^^

แล้วทำไม คนเค้าถึงยังชอบไปกันทุกปี?

โลซินขึ้นชื่อเรื่องน้ำใสกริบ ใสกิ๊กขนาดสิมิลันในบางเวลายังต้องอาย นอกจากน้ำใสแล้ว เพราะเป็นจุดน้ำลึก ทำให้ขึ้นชื่อเรื่องโอกาสในการได้เจอกับของใหญ่ๆ อย่างเช่น โรนิน โรนัน แมนต้า หรือฉลามวาฬ ทริปที่โชคดี ที่เคยได้ยินมาก็เจอฉลามวาฬกันจนอิ่มใจเลยทีเดียว

ตำแหน่งที่ตั้งของโลซิน อยู่ห่างไปทางใต้ ไม่ติดกับ dive site ฮิตๆ จุดอื่นๆ เลย จึงทำให้หน้าท่องเที่ยวของโลซินมีระยะสั้นมาก ก็คือพอช่วงของเกาะเต่า เริ่มซา เรือก็จะเริ่มย้ายข้างไปอยู่ที่ฝั่งอันดามัน จังหวะที่กำลังจะย้ายข้างนี่หล่ะ ที่เรือ liveaboard ทั้งหลาย จะจัดทริปเปิดโอกาสให้เราได้ไปเยี่ยมโลซินกัน

เรียกได้ว่าเป็นจุดดำน้ำที่ไปได้แค่ปีละหนเดียว ช่วงสั้นๆ ไม่กี่เดือนเท่านั้น คราวที่แล้วที่ไป ก็ได้เจอโรนัน หลายตัว แถมกลุ่มอื่น แต่เป็นเรือเดียวกัน ก็ยังได้เจอแมนต้าอีกด้วย ถ้าปีนี้จังหวะดีๆ ก็อยากกลับไปเสี่ยงดวงอีกเหมือนกันนะ

สิ่งที่ประทับใจอีกอย่างของโลซิน สำหรับเราแล้ว ก็คือ ปลา Blue-ring anglefish ตัวโตๆ ที่มีเยอะไปหมด ปะการังถ้วยส้มต้นใหญ่ๆ แล้วก็สาหร่ายที่หน้าตาเหมือนเห็ดเขียว ดูน่ากินมากๆ ที่ขึ้นเป็นพรมผืนใหญ่ ไม่รู้ว่าผ่านมา 2 ปีแล้ว ตอนนี้ยังมีอยู่มั้ย ฝากแผนที่โลซินที่วาดคร่าวๆ ไว้ตั้งแต่ปี 2008 เมื่อตอนที่ไปคราวแรก และคราวเดียวไว้ให้ดูกันด้วย ถ้าผิดตรงไหน ช่วยกลับมาบอกกันด้วย

ตอนนี้ถ้าใครสนใจ ก็รีบวิ่งหาทริปกันได้แล้ว เห็นมีเปิดอยู่หลายเจ้า หลายเรือ ลอง search ดูกันนะคะ

หนังมีสัญชาติฝรั่งเศส กำกับและโปรดิวซ์โดย คุณ Jacques Perrin เปิดตัวฉายตามโรงหนังไปตั้งแต่เดือนเมษาที่ผ่านมา (2010) คุณ Jacques Perrin คนนี้สร้างชื่อกับหนังสารคดีมาแล้วในเรื่อง Winged Migration ที่เป็นเรื่องฝูงนกอพยพ ด้วยมุมที่เหมือนเราบินอยู่ในฝูงด้วยเลย

เอาตัวอย่างมาคั่นยั่ว ให้น้ำลายหกซะก่อน

ทีแรกก็นึกว่า เราคงไม่ได้ดูหนังเรื่องนี้กับจอใหญ่ ในโรงซะแล้ว ถึงกับเตรียมตัวว่าจะไปซื้อ DVD ที่อเมริกาตอนช่วงปลายปี

แต่อยู่ดีๆ ก็มีข่าวดี Oceans กำลังจะเข้าโรงฉายในเมืองไทย!! บริษัท United ที่นำเข้าหนังเรื่องนี้ ได้จัดรอบสื่อมวลชนไปเรียบร้อยแล้วเมื่อตอนเย็นวันจันทร์ (6 กันยา) นี้เอง งานนี้ต้องขอบคุณพี่นัท ช่างภาพใต้น้ำ ที่หาบัตรมาเพิ่มให้นักดำน้ำอย่างเราๆ ได้เข้าไปดูกัน แล้วได้เอากลับมาโม้ชวนคนไปดูต่อๆ กัน

หนังเรื่องนี้เป็นสารคดีที่แปลก ความรู้เกี่ยวกับทะเล หรือสัตว์ทะเลที่ให้กับคนดูนั้น น้อยมาก แต่สาระสำคัญของหนังกลับยิ่งใหญ่กว่านั้น หนังร้อยเรื่องให้เราถามคำถามกับตัวเองว่า อะไรทำให้ Oceans เปลี่ยนไป เราฉวยโอกาสกับโลกของเรามากเกินไปรึเปล่า

แอบเป็นหนังเครียด ที่เล่าเรื่องด้วยภาพสวยๆ จังหวะมุกขำๆ และความน่ารักอิ่มเอิบใจ ไปตลอดเรื่อง แนะนำให้ทุกคนไปดู ดูแล้วจะได้รักโลกและทะเลของเรามากขึ้น

เรื่องแปลกอีกอันคือ การคิดคำโปรยโปรโมทหนังในเมืองไทย คือต้องสรรหาตัวเลขสถิติมาใช้ให้ดูฮือฮา อย่างเรื่อง Oceans นี้ ใช้เวลา 4 ปี 50 สถานที่ถ่ายทำ ก็นำมาเปลี่ยนคำให้มันดูฮือฮา ที่ติดใจก็คือไอ้ 91 สายพันธุ์ นี่ล่ะ ใครมานั่งนับ แล้วปลาเล็กปลาน้อย ที่ผ่านเข้าฉากมาล่ะ เราอ่านไอ้เจ้าคำโปรยนี้ก่อนเข้าไปดู เลยขอลองหน่อยซิ ดูไปก็จดยิกๆ ไป ในความมืด กะว่าเดี๋ยวออกมาจะลองเอามานับซิ ว่าได้กี่สายพันธุ์ ขาดอะไรไปบ้าง ลองดูผลที่ได้ตอนออกมาเองละกัน อย่าว่าแต่นับเลย แค่อ่านก็แย่แล้ว -__-”

ปล. หนังเข้าฉายจริง วันที่ 16 กันยายน นี้เป็นต้นไป และรายได้จากการฉายหนัง จะเข้ามูลนิธิสมเด็จฯ อนุรักษ์เต่าทะเล

โครงการคราวนี้มีชื่อตอนว่า ลูกบอลจุลินทรีย์… อะไรซักอย่าง จำไม่ค่อยได้ ใจความสำคัญคือจะไปทำลูกบอลจุลินทรีย์กันด้วยตัวเอง แล้วเอาไปหย่อนที่พื้นทะเลกันเองด้วย

บ้านเกิดของลูกบอลจุลินทรีย์ อยู่ที่รีสอร์ทชื่อดังแห่งชุมพร ชุมพร คาบาน่า รีสอร์ท โรงแรมต้นแบบของการใช้สิ่งแวดล้อมรอบตัวอย่างคุ้มค่า

บอลจุลินทรีย์ มีอิทธิฤทธิ์ ในการเพิ่ม oxygen เมื่อมี oxygen เพิ่มก็เกิดอาหารของปลาเล็กเพิ่มขึ้น และก็จะดึงให้ปลาใหญ่ตามเข้ามาด้วย สำหรับสูตรของที่รีสอร์ทแห่งนี้ ใช้ ดินเหนียว แกลบ รำข้าว และหัวเชื้อจุลินทรีย์ ผสมกันตามสูตร โดยที่ดินเหนียวเป็นตัวทำให้ลูกบอลตกลงไปที่ก้นพื้นน้ำ รำเป็นอาหารของจุลินทรีย์ ทำให้เกิดปฏิกริยาเพิ่ม oxygen แกลบเป็นผ้าห่มให้อุณหภูมิคงที่ ปัจจุบันลูกบอลที่ผลิตมาใช้เป็นตัวช่วยในนากุ้ง แม่น้ำที่เน่าเสีย และพื้นที่เกษตรผสานหลายแห่ง ส่วนการใช้งานกับทะเล มีที่ชุมพร คาบาน่าแห่งนี้เป็นคนทำเจ้าแรกๆ

ฟังดูทีแรก เราก็ไม่แน่ใจว่าไอ้เจ้าลูกบอลนี่มันเป็นของดีกับทะเลจริงหรือ เลยลองคุยกับลุงดำรงที่เป็นวิทยากร คุณลุงบอกว่า สำหรับน้ำจืดมีผลยืนยันชัดหลายงานแล้ว เช่นในนากุ้งพอเอาลูกบอลไปปล่อยก็ทำให้อัตราการเน่าของกุ้ง และคุณภาพน้ำดีขึ้น ส่วนของน้ำทะเลมีนักวิชาการจากจุฬา ลองมาทดสอบดูแล้ว โดยที่วัดเปรียบเทียบระดับ oxygen ของน้ำที่บริเวณที่เอาบอลจุลินทรีย์ไปปล่อยไว้ ผลออกมาคือ หลังวางบอลระดับ oxygen ก็พุ่งปรี๊ด ขึ้นมาทันตาเห็น ทุกวันนี้ทีมงานดำน้ำของรีสอร์ท คอยเอาลูกบอลไปหย่อนตรงอ่าวหน้าหาด ผลที่ได้คือ เรือประมงท้องถิ่นมารอจับปลากันในพื้นที่แถวนั้น มากขึ้น ไม่ต้องออกไปตามแนวปะการังไกลๆ ไม่ทับซ้อนกับจุดดำน้ำ

สรรพคุณฮือฮาขนาดนี้ ต้องรอดูผลของจริงใต้นำ้

ปรากฏว่า พอเราเอาลูกบอลลงไป ลูกบอลก็ปล่อยฟองอากาศเล็กๆ ออกมาอย่างต่อเนื่อง ปลาสลิดหินตัวดำๆ เริ่มเข้ามารุมฟองอากาศก่อนเป็นอย่างแรก หลังจากนั้นก็เริ่มมีพวก reef grouper ตัวจ้อยๆ ตามมาเล็งๆ wrasse ก็ตามมารุมเช่นกัน ช่วงเวลาแค่ 1 dive (1 ชั่วโมง) เราได้ให้ปลามารุมกองลูกบอลเยอะแยะทันตาเห็น เสียดายไม่ได้ลงซ้ำไปดูอีกทีว่าพอผ่านไปซักสามสี่ชั่วโมงมันเป็นยังไง แต่ผลที่ได้ เรียกว่าตื่นตา ตื่นใจกว่าที่คิดไว้เยอะมากแล้ว ^^

วันพุธที่จะถึงนี้ (25 สิงหา) ตอนเที่ยงคืนพอดี ช่อง 3 รายการ 168 ชั่วโมง จะเอาผลงานจากทริปที่ผ่านมาออกอากาศให้ดูกัน รอดูกันนะ

(edit 25 สิงหา: ขอแก้ไขเล็กน้อย รายการเลื่อนวันออกอากาศค่ะ เป็นวันพุธหน้า 1 กรกฎา เวลาเดิม แทนนะคะ)

ตามนั้นเลย อ่านโลด.. ^^

เลยอยากทำ infographics วิธีการรักษาตัวหลังจากโดนพิษแมงกะพรุน ให้คนจำได้ง่ายๆ วิธีการนี้คอนเฟิร์มว่าใช้ได้แน่ๆ เพราะว่าเคยลองมากับตัวหลายที เคยทำให้คนอื่นก็หลายที ทั้งโดนดอกไม้ทะเล ทั้งโดนปลาหิน

อันดับแรกไม่ว่าจะใช้วิธีไหนในการรักษา ต้องเริ่มต้นด้วยวิธีเดียวกันนี้ คือ ห้ามล้างด้วยน้ำเปล่าโดยเด็ดขาด ตามตำราเค้าว่าไว้ว่ากระเปาะพิษของแมงกะพรุนอาจจะยิ่งแตกตัวออก เมื่อโดนน้ำเปล่า เพราะน้ำเปล่าจะไปลดความตึงผิวของถุงพิษ ทำให้พิษยิ่งกระจายวงกว้างมากขึ้น

ต่อมาให้ล้างด้วยน้ำร้อน สำหรับเทคนิคส่วนตัวแล้วน้ำร้อนสามารถแก้พิษจากสัตว์ทะเลได้เกือบทุกประเภท เพราะพิษจากทะเลส่วนใหญ่เป็นสารประกอบจากโปรตีน น้ำร้อนจะทำให้โปรตีนสลายตัว น้ำร้อนในที่นี่ จะต้องร้อนไม่ต่ำกว่า 50 องศา หรือพูดง่ายๆ ว่าร้อนที่สุดเท่าที่จะทนได้ โดยใส่ผ้าขนหนูมาประคบไว้ก็ได้ หรือจะแช่ไว้ก็ได้ ข้อสำคัญคือ ถ้าน้ำอุ่นเกินไป มันจะไม่ช่วยเท่าไหร่ แปลว่าพอประคบไว้ซักพัก พอน้ำเริ่มหายร้อนก็จงไปกดมาจากกระติกใหม่อีกรอบนะ

สรุปว่าถ้าให้เราเลือก น้ำส้มสายชู ผักบุ้งทะเล ยางมะละกอ และน้ำร้อน ขอเลือกน้ำร้อนดีกว่า เพราะลองแล้วมั่นใจว่าใช้ได้ชัวร์